Asansörden gelen ses neyin habercisi?

Asansör arızalarının neredeyse tamamı, durmadan haftalar önce ses vermeye başlar. Bina yönetimlerinin en çok kaçırdığı fırsat da budur: sakinlerden gelen "asansör garip ses çıkarıyor" bildirimi, ucuz bir bakımla çözülebilecek sorunun ilan tahtasıdır. Bekletildiğinde aynı sorun arıza çağrısına, bazen mahsur kalmaya dönüşür.

Aşağıdaki tablo sahada en sık karşılaştığımız eşleşmeleri özetliyor. Kesin teşhis yerinde inceleme gerektirir, ama ses tipi bakılacak yeri belirgin biçimde daraltır.

Kapı açılıp kapanırken

Gıcırtı, sürtünme sesi

Kapı rayı kirlenmiş veya kızak yağı bitmiş. En ucuz ve en çok ihmal edilen kalem. Temizlik ve yağlama çoğu zaman yeterlidir. Bırakılırsa ray aşınır ve iş parça değişimine döner.

Tok "güm" sesi, sert kapanma

Kapı operatörünün yavaşlama ayarı bozulmuş veya kayış gevşemiş. Sert kapanma hem rahatsız edicidir hem de kapı kontaklarını hızla yıpratır — asansörün en sık durma sebebi olan kontak arızasının habercisidir.

Tıkırtı, kesik kesik hareket

Kapı kızağında yabancı cisim veya kapı paletinin hizası kaymış. Kapı yarı yolda takılıyorsa bekletmeyin.

Kalkış ve duruşta

Sarsıntıyla birlikte gelen gümbürtü

Halat gerginlik dengesizliği. Halatlardan biri diğerlerinden farklı gerginlikteyse yük eşit dağılmaz. Ayarla çözülür; ihmal edilirse halat aşınması hızlanır.

Metalik "çığlık" veya çınlama

Fren balatası aşınma sınırına gelmiş olabilir. Bu sesi ciddiye alın — fren, asansörün güvenlik omurgasıdır ve periyodik kontrolde doğrudan kusur konusudur.

Kalkışta zorlanma, ağır uğultu

Motor sargısı veya redüktörde sorun olabilir. Kokuyla birlikteyse (yanık kokusu) asansörü hemen kullanımdan çıkarın.

Seyir hâlindeyken

Ritmik tıkırtı (her katta bir)

Kılavuz ray ek noktalarında hiza kayması veya patenlerin aşınması. Ses kat geçişlerine denk geliyorsa neredeyse kesin budur.

Sürekli uğultu / vınlama

Makine dairesiz sistemlerde tahrik ünitesinden gelen normal bir çalışma sesi olabilir. Ancak zamanla yükseliyorsa rulman aşınmasını işaret eder.

Sürtünme, kazıma sesi

Kabin patenleri raya sürtüyor veya kuyu içinde bir yere temas var. Kuyuya düşmüş bir cisim de olabilir. Bu ses acildir; kabin kuyuda bir yere sürtüyorsa sorun hızla büyür.

Asansör boştayken

Makine dairesinden gelen sürekli vızıltı

Kontaktör veya trafo kaynaklı olabilir. Genelde tehlikeli değildir ama pano içinde gevşek bağlantı işareti olabileceği için bakımda kontrol edilmelidir.

Kuyudan gelen su damlama sesi

Kuyu dibinde su birikiyor demektir. Elektrik tesisatının bulunduğu bir hacimde su, ciddi bir risktir ve periyodik kontrolde mutlaka yazılır.

Aciliyet sırası

1. Aynı gün: yanık kokusuyla birlikte gelen ses, kuyuda sürtünme/kazıma, fren kaynaklı metalik çığlık
2. Bu hafta: kalkışta sarsıntı ve gümbürtü, kapının sert kapanması, ritmik tıkırtı
3. Bakım ziyaretinde: kapı gıcırtısı, hafif uğultu, pano vızıltısı

Bina yönetimi için pratik yöntem

Sakinlerden gelen ses şikâyetlerini bir yere not edin: tarih, sesin tipi, ne zaman çıktığı (kalkış/seyir/kapı), hangi katta. Bu üç satırlık kayıt, teknisyenin arızayı bulma süresini ciddi biçimde kısaltır — ve tekrar eden bir sorunun paternini ortaya çıkarır.

Sesi tarif etmekte zorlanırsanız telefonla kısa bir video çekip bize gönderin; çoğu zaman kaydı dinleyerek nereye bakacağımızı söyleyebiliyoruz.