A tipi muayene kuruluşu nedir, nasıl seçilir?

Asansörünüzün yıllık kontrolünü yapan kuruluş, sizin bakımınızı yapan firmadan tamamen bağımsız olmak zorundadır. Bu, sistemin en önemli tasarım kararıdır: bakımı yapan kişi kendi işini denetleyemez.

"A tipi" ne demek?

Muayene kuruluşları, denetledikleri ürünle ilişkilerine göre sınıflandırılır. A tipi, üçüncü taraf muayene kuruluşu anlamına gelir: denetlediği asansörün tasarımı, imalatı, montajı, satışı veya bakımıyla hiçbir ticari bağı olmayan kuruluş. Asansör periyodik kontrolü yalnızca A tipi kuruluşlarca yapılabilir.

Kim yetkilendiriyor?

Süreç iki katmanlıdır:

• TÜRKAK akreditasyonu: Kuruluşun teknik yeterliliği Türk Akreditasyon Kurumu tarafından belgelenir.
• Bakanlık yetkilendirmesi: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, akredite kuruluşlar arasından asansör periyodik kontrolü yapmaya yetkili olanları belirler.

Bu iki belgeden biri eksikse o kuruluşun düzenlediği rapor geçerli değildir.

Kuruluşu kim seçer?

Uygulamada seçim, asansörün bulunduğu yerin belediyesi ile yetkili kuruluş(lar) arasındaki protokol çerçevesinde yürür. Belediye, kendi sınırları içindeki asansörlerin kontrolü için bir veya birden fazla kuruluşla çalışır ve program bina yönetimlerine bildirilir.

Yani çoğu binada "hangi kuruluşu seçeyim?" diye bir soru doğmaz — program size gelir. Bina yönetiminin görevi, gelen randevuya hazırlıklı olmaktır.

Karşınızdakinin yetkili olduğunu nasıl doğrularsınız?

Kapınıza gelen kişinin gerçekten yetkili muayene personeli olduğunu teyit etmek hakkınızdır:

1. Kimlik ve görevlendirme belgesi isteyin. Muayene personelinin kuruluş adına düzenlenmiş kimliği olmalıdır.
2. Kuruluşun adını belediyeden doğrulayın. Belediyenin hangi kuruluşla çalıştığı kamuya açık bilgidir.
3. Rapor formatına bakın. Resmî rapor; kuruluş bilgisi, asansör kimlik numarası, kontrol tarihi ve kusur maddelerini numaralı biçimde içerir.
4. Ücret talebine dikkat edin. Kontrol ücreti kuruluşun belirlenmiş tarifesi üzerinden ve belgeli olarak tahsil edilir.

Bakım firmanız kontrolü etkileyebilir mi?

Hayır — ve etkilemeye çalışan bir firmadan uzak durun. Bakım firmasının kontrol sürecindeki tek meşru rolü şudur: asansörü kontrole hazırlamak ve kontrol günü teknisyeniyle binada bulunup, giderilebilir küçük bir eksiği yerinde çözmek. Bunun ötesinde bir "ilişki" vaadi, sistemin tamamını anlamsızlaştırır ve bina yönetimini de risk altına sokar.

Rapora itiraz edebilir misiniz?

Rapordaki bir tespitin hatalı olduğunu düşünüyorsanız, kuruluşa yazılı itiraz hakkınız vardır. İtirazınızı gerekçelendirin: hangi maddeye, neden itiraz ettiğinizi ve varsa karşı belgenizi (fatura, uygunluk belgesi, fotoğraf) ekleyin. Ancak deneyimimiz şu yönde: itirazların çoğu, kusurun gerçekten var olduğu ama bina yönetiminin maliyetten çekindiği durumlarda açılıyor ve süreç uzadıkça maliyet artıyor.

Kontrole hazırlık = daha az kusur

Kuruluş bağımsızdır ama kontrol öncesi hazırlık tamamen sizin elinizdedir. Makine dairesinin boş ve temiz olması, kuyu dibinde su bulunmaması, bakım defterinin eksiksiz olması ve levhaların okunaklı olması — bunların hiçbiri para gerektirmez ama kusur listesini belirgin şekilde kısaltır.

Ayrıntı için periyodik kontrol rehberimize bakabilirsiniz.