Asansör periyodik kontrol ücretini kim öder?

Bu soru her yıl kontrol dönemi yaklaştığında yeniden gündeme gelir ve genellikle iki ayrı şeyin karıştırılmasından doğar: kontrol ücreti ile onarım maliyeti aynı şey değildir.

İki ayrı kalem

• Periyodik kontrol ücreti: Muayene kuruluşunun yıllık denetim karşılığında aldığı bedel. Asansör başına belirlenir, tarifelidir ve düzenli bir gider kalemidir.
• Onarım maliyeti: Kontrolde çıkan kusurları gidermek için harcanan tutar. Öngörülemez, kusurun niteliğine göre değişir.

Karışıklık şuradan doğuyor: bazı sakinler kontrol ücretini duyunca "asansör zaten bakımlı, neden ayrıca ödüyoruz?" diye itiraz ediyor. Kontrol ücreti bakımın karşılığı değildir; bağımsız denetimin karşılığıdır ve bakımdan tasarruf ederek kaçınılabilecek bir kalem değildir.

Kim öder?

Asansör, binanın ortak yeridir. Kat Mülkiyeti Kanunu, ortak tesislerin işletme giderlerine kat maliklerinin — aralarında başka bir anlaşma yoksa — arsa payı oranında katılmasını öngörür. Periyodik kontrol ücreti de bu kapsamda değerlendirilen bir ortak giderdir.

Uygulamada süreç şöyle işler: ücret bina yönetimi tarafından ödenir, sonra ortak gider olarak kat maliklerine yansıtılır. Yönetim planınızda farklı bir paylaşım kuralı varsa o kural geçerlidir — önce yönetim planınıza bakın.

"Zemin katta oturuyorum, ödemem" olur mu?

Olmaz. Kat Mülkiyeti Kanunu bu konuda açıktır: bir kat maliki, ortak yerlerden yararlanmaktan vazgeçtiğini söyleyerek gider payını ödemekten kaçınamaz. Zemin kat sakinleri asansörü hiç kullanmasa bile ortak gidere katılır.

Bunun tek istisnası, yönetim planında açıkça farklı bir düzenleme bulunmasıdır. Bazı binaların yönetim planında zemin kat için özel bir kural yer alır; bu durumda plan hükmü uygulanır. Somut bir uyuşmazlıkta yönetim planınızla birlikte bir hukukçuya danışmanız doğru olur.

Kiracı mı, mal sahibi mi öder?

Genel ayrım şudur: işletme giderleri kullanan tarafa, büyük onarım ve yenileme mal sahibine aittir. Periyodik kontrol ücreti düzenli bir işletme gideri olduğu için uygulamada kiracıya yansıtılır. Kontrolde çıkan kapsamlı bir revizyon ise mal sahibinin kalemidir.

Kira sözleşmenizde bu ayrım yazılıysa sözleşme belirleyicidir. Yazılı değilse, tartışma çıkmadan önce netleştirmek en iyisidir.

Ödenmezse ne olur?

Kontrol yaptırılmayan asansör, kontrolsüz asansördür. Sonuçları:

• Asansör mevzuata aykırı işletiliyor sayılır.
• İlgili idare tarafından yaptırım uygulanabilir.
• En ağırı: bir kaza durumunda kontrolü yaptırılmamış asansör, bina yönetiminin sorumluluğunu doğrudan ağırlaştırır. Sigorta süreçlerinde de aleyhe bir unsurdur.

Kontrol ücretinden kaçınmak, hiçbir senaryoda kârlı çıkılan bir tasarruf değildir.

Bütçelerken

Yıllık aidat bütçesini yaparken asansör için üç kalem ayırın:

1. Aylık bakım bedeli (12 ay)
2. Periyodik kontrol ücreti (yılda 1, asansör başına)
3. Yıpranma payı — beklenmedik parça değişimi için ayrılan yedek

Üçüncü kalemi ayırmayan binalar, kontrolden kusur çıktığında ek toplantı ve ek tahsilat yapmak zorunda kalıyor; bu da süre kaybettiriyor. Bakım ücretlerini belirleyen etkenlere de bakabilirsiniz.